Onderwijs

Tjerk Jan coördineert verschillende cursussen in de master MPA en het honoursprogramma, geeft hoor- en werkcolleges en begeleidt masterstages en -scripties. Hieronder een kort overzicht van recente modules.

Managing Science and Technology in Society (Engelstalig onderwijs)

At the dawn of the 21st century, technology and science have an enormous potential for transforming life on earth. At the same time, the dimensions of our human culture shape the directions in which science and technology develop. The production of scientific knowledge and technological artefacts can solve some of our problems, but at the same time they give rise to new problems. During this course student study the interactions of science and technology with society, and the various ways in which they mutually shape one another. These interactions invoke a lot of questions. Should we embrace genetically modified food? How do new human reproductive technologies interfere with the way we deal with sexuality and social responsibilities? The course helps students to get acquainted with a conceptual framework to critically assess these kinds of questions. It aims at understanding the intertwinement of science, technology and society, and the importance of a broad concern with these interactions, in order to shape our future in the way that we want it.

The ‘Managing Science and Technology in Society’ course is a compulsory course for second year students of the master ‘Management, Policy Analysis and Entrepreneurship for the Health and Life Sciences’. The course offers an advanced introduction into the academic field of ‘Science Technology & Society Studies’.

Honours course Communication and Innovation in Health and Life Sciences (Engelstalig onderwijs)

Technological innovations have considerably contributed to economic growth and improved health worldwide. At the same time new technologies may also give rise to societal problems. Well-known examples are technologies such as genetic modification and nuclear energy, which have raised various ethical questions, and may negatively affect the environment and human health. Societal controversies concerning genetically modified crops in Europe have, for example, led to the prohibition of commercial production and import of such crops. The mutual attuning between technology and society is quite a complex process.

This course focuses on the question of how to realize the ambitious goals of science and technology in our modern knowledge and risk society, and how to critically analyze the pitfalls. Lack of appropriate communication between scientists, technologists, marketing specialists, policymakers, consumers, and the public at large is often mentioned as one of the main reasons for ‘failed’ technological innovations. Communicating technological innovations to a wide variety of actors, including the public, has become an essential enterprise for industry, research institutes, universities, government agencies, science museums and NGOs.

Traditionally the focus in science communication is on mass communication, and on informing the public at large about the validated knowledge that has been produced. Examples of the former are nation-wide information campaigns, while the latter refers to articles in the science sections of newspapers and popular science journals, and presentation on information days. However, the impact of these one-way, top-down communication activities on the mutual attuning of technological innovations and societal demands is not high. New approaches are recently developed to stimulate two-way (interactive) communication between scientists, entrepreneurs, policy makers and end users. For example, patients and health professionals meet with (bio)medical researchers in constructive dialogue sessions.

International comparative analyses of health care systems (Engelstalig onderwijs)

All governments have some responsibility for health care either as an integrated public health system or a market based health system. The aim of the course is to critically examine healthcare systems, henceforth HCS, in both developed, transitional and developing countries. HCS are societal subsystems installed to provide health for the population that use financial and human resources to prove a bundle of quantity and quality health services. Due to demographical and epidemiological changes in the last decades, healthcare expenditure has reached levels which have made it incompatible with other political targets. This forces countries to reconsider the design and operation of their HCS (reform).  Descriptive studies show that HCS differ greatly in health provision, organization, regulation, methods of financing and expenditure, and also differ in their performance in terms of output, quality and productive efficiency (resources required to achieve health status).  However, closer examination of HCS suggests that beneath an apparent diversity, the sub-systems of finance, which is a highly important configuration in all HCS, is surprisingly similar.

Clinical Trials and Health Care (Engelstalig onderwijs)

Clinical trials are a crucial step in the development process of many health interventions (e.g. new drugs, diagnostics, medical devices and therapy protocols). By setting up carefully designed quantitative experiments, new interventions are tested for safety, efficacy and cost-effectiveness on human beings (initially healthy volunteers, later patients). In many countries clinical trials are required before the national regulatory authority allows the drug, device or therapy to be marketed and used on patients. Clinical trials are, however, not unproblematic. There are various accounts of prematurely terminated trials because of serious side effects or high death rates in the interventional arm of the study. Furthermore, some of the tested interventions have raised ethical concerns, because they involved the use of a controversial technology like stem cell therapy, or were conducted in a developing country without appropriate safety measures. There are also difficulties encountered in recruiting sufficient numbers of volunteers in experiments. Frustrated by being only treated as ‘subjects’, patients increasingly demand a ‘say’ in the design and implementation of clinical trials. From a governmental perspective, the former innovative power that improved health care is now more and more seen as a financial burden. And last, there are severe problems for the industry that is behind these clinical innovations. The pharmaceutical industry is facing tremendous pressure, not only from payers, but as a result of public perception, regulatory hurdles, and the intricacies of research and development (R&D). Overall, medical (and especially drug) development has been stagnant in terms of innovation, and failure to innovate the developmental process itself will render the “big pharma” model unsustainable. How to deal with this?

Gezondheidscommunicatie

In het vakgebied gezondheidscommunicatie staat het planmatig ontwikkelen van een communicatieboodschap op basis van een gedegen analyse van het gezondheidsprobleem en de onderliggende gedrag- en omgevingsfactoren centraal. Hiertoe zijn verschillende planningsmodellen ontwikkeld. In deze cursus worden de definities, concepten en theorieën rondom gezondheidscommunicatie en gedrag uiteengezet, alsook een aantal specifieke vormen van (gezondheids)communicatie: persuasieve, informatieve en educatieve communicatie. Ook het gebruik van diverse media en de effectiviteit van deze verschillende kanalen komen aan bod. De theorie wordt gekoppeld aan bestaande voorbeelden van gezondheidsbevorderende en ziekte preventie programma´s.

Duurzame ontwikkeling

Duurzaamheid staat weer hoog op de politieke agenda. Het begrip werd eind van de vorige eeuw geïntroduceerd. Toen waren er vooral zorgen over milieuverontreiniging en voorraden (oa. schoon water, brandstoffen, biodiversiteit) en discussies over grenzen aan de economische groei en over de verdeling tussen Noord en Zuid. Nu is het de klimaatverandering die duurzaamheid actueelen urgent maakt.

Duurzaamheid wordtin het rapport Our CommonFuture uit 1987 (het zogenaamde Brundlandt-rapport, naar de voorzitter van de Commissie, eerste minister van Noorwegen) als volgt gedefinieerd: “development that ensures that the use of resources and the environment today does not restrict their use by future generations.” Hiermee werd slim een onvruchtbare politieke tegenstelling tussen economie en milieu omzeild. Want Brundlandt verbond juist de aspecten van People, Planet and Profit (3P’s) en benadrukte het ontwikkelingstraject. Toch is het probleem van conflicterende belangen of perspectieven daarmee niet opgelost. Duurzaamheid is een normatief begrip. En ook al zijn soms win-win situaties mogelijk, in de praktijk gaat het vaak om de afweging tussen de drie P’s. Wat duurzaam lijkt te zijn vanuit het ene perspectief (planet) kan wel eens contraproductief kan zijn vanuit een ander perspectief (profit). Ook kan het uitmaken of je met duurzaamheid aan de gang gaat vanuit een lokaal perspectief, of vanuit bijvoorbeeld een mondiale systeemafbakening. Tenslotte kunnen ook over de aanpak meningen verschillen: voor sommigen betekent duurzaamheid, op basis van gelimiteerde fossiele brandstoffen, minder import van voedingstoffen en vleesproducten, voor anderen betekent duurzaamheid het gebruik van nieuwe technologieën voor recycling en het isoleren van gebouwen.

In deze cursus wordt het begrip duurzaamheid eerst wetenschappelijk uitgediept waarna verschillende duurzaamheids-innitiatieven uit de praktijk onderzocht worden.

Ethiek: van DNA tot 9/11

Zijn er grenzen aan culturele diversiteit? Heeft een dier rechten? Overzien we de implicaties van stamceltechnologie? Hebben de publieke media een eigen verantwoordelijkheid? Hoe om te gaan met het levenseinde? Gaat sport samen met gentherapie? Is global governance een antwoord op de instabiliteit van de wereld na 11 september? Welke rol spelen emoties in ons morele leven? Leert de cognitieve neurowetenschap ons dat morele beslissingen onmogelijk zijn? Hoe te reageren op de bedreigingen van de steeds omvattender wordende technologie op de natuur?

We leven in een pluralistische maatschappij, waarin diverse ethische opvattingen naast en tegenover elkaar staan. In deze tijd kan één ethische benadering niet meer dominant zijn. Dat is een belangrijk vertrekpunt van deze reeks colleges die een inleiding is op theoretische én toegepaste ethiek, waarbij verschillende opvattingen gewikt en gewogen worden zonder dat ééntheorie een overwegende rol zal spelen. Erwordt inzicht geboden in de aard, functie en rol van ethiek in de 21e eeuw binnen uiteenlopende leef- en werkdomeinen.

Meesters van het Wantrouwen

Darwin, Marx, Nietzsche, Freud en Einstein over wetenschap en kritiek.Na de Middeleeuwen vinden er veleveranderingen plaats. TijdensdeVerlichting neemt de macht van traditionele autoriteiten af. Het individu neemt steedsmeer vrijheid om zelf te beoordelen wat belangrijk is en wat er gedaan moet worden. Wanneer bovendien rond 1600 de Wetenschappelijke Revolutie plaatsvindt, krijgen deze veranderingen nog extra vaart. Het vertrouwen op de vooruitgang van de menselijke kennis en samenleving vindt brede aanhang. Dat geloof en vertrouwen hebben een paar eeuwen geduurd en zijn toen al weer geschokt op hun grondvesten. Het zijn met name vijf wetenschappers geweest die het heersende vooruitgangsgeloof hebben bekritiseerd: de evolutiebioloog Charles Darwin, de politiek econoom Karl Marx, de filosoof Friedrich Nietzsche, de psychiater Sigmund Freud en de natuurkundige Einstein. Deze ‘Meesters van het Wantrouwen’ hebben elk op hun eigen wijze bijgedragen aan een ware ontmaskering van de alom aanvaarde kennis en moraal. Natuur, samenleving en individu bleken onderhevig aan mechanismen die blijkbaar over het hoofd gezien waren. Het ‘wantrouwen’ van deze wetenschappers vormt het uitgangspunt van deze interdisciplinaire honoursmodule.